2000 jaar hierarchie, en nu dit
Jack Dorsey en Roelof Botha (Sequoia) hebben een essay gepubliceerd over hoe Block, het moederbedrijf van Square en Cash App, zijn organisatie fundamenteel herstructureert. De kern: vervang de hierarchie niet door een plattere hierarchie, maar vervang wat de hierarchie doet door AI.
Het argument begint bij de Romeinen. Acht soldaten onder een decanus, tachtig onder een centurion, vijfduizend onder een legaat. Span of control. Datzelfde principe hebben we nog steeds. Elke laag management bestaat om informatie te routeren: van boven naar beneden en van beneden naar boven. Het probleem: meer lagen betekent langzamere informatie.
Wat Block anders doet
De meeste bedrijven gebruiken AI als copilot: iedereen krijgt een tool die het bestaande werk sneller maakt. Block wil iets anders. Ze bouwen wat ze een "company world model" noemen: een continu bijgewerkt beeld van alles wat er in het bedrijf gebeurt. Besluiten, discussies, code, designs, plannen, problemen, voortgang. Omdat Block remote-first werkt, bestaan al deze dingen als digitale artefacten. AI kan dat beeld opbouwen en bijhouden zonder dat managers het hoeven door te geven.
Daarnaast bouwen ze een "customer world model" op basis van transactiedata. Elke betaling, lening, en overschrijving is een feit over iemands financiele werkelijkheid. Dat is eerlijkere data dan enquetes of klikgedrag.
Drie rollen in plaats van lagen
Block normaliseert naar drie rollen. Individual contributors die bouwen en opereren. Directly Responsible Individuals die verantwoordelijk zijn voor specifieke problemen of klantsegmenten, met volledige bevoegdheid om resources te trekken. En player-coaches die bouwen combineren met het ontwikkelen van mensen. Geen permanent middle management meer. Het world model handelt de coordinatie af die managers voorheen deden.
De nuance die je moet kennen
Dit klinkt radicaal, en dat is het ook. Block geeft zelf toe dat het vroeg in de transitie zit en dat delen ervan zullen breken voordat ze werken. Eerdere pogingen om hierarchie te vervangen (Zappos met Holacracy, Valve met vlakke structuur, Spotify met squads) zijn allemaal teruggevallen naar conventioneel management bij schaalgroei.
Het verschil nu is dat AI voor het eerst in staat is om de coordinatiefuncties over te nemen die hierarchie bestond om te bieden. Niet door iedereen een chatbot te geven, maar door een systeem te bouwen dat het hele bedrijf begrijpt en op basis daarvan handelt.
Wat MKB hiervan kan leren
Een MKB-bedrijf met 20-100 medewerkers is geen Block. Maar het principe is direct toepasbaar. De vraag is niet "welke AI-tool kopen we?" maar "welke coordinatie doen onze managers nu die een systeem beter kan doen?" Status-updates, prioritering, informatie doorgeven, afstemming tussen teams. Als die informatie al digitaal bestaat (in Slack, email, projecttools), dan kan AI een groot deel van die coordinatie overnemen.
Dat betekent niet dat je managers ontslaat. Het betekent dat je managers laat doen waar ze goed in zijn: mensen ontwikkelen, richting geven, moeilijke beslissingen nemen. En de informatie-routering die 80% van hun tijd kost, laat je aan het systeem over.
Block's essay is geen blauwdruk. Het is een denkrichting. Maar het is de eerste keer dat een beursgenoteerd bedrijf van deze schaal expliciet zegt: we bouwen de organisatie als een intelligentie, niet als een hierarchie. Dat verdient aandacht.
Bronnen
Block: From Hierarchy to Intelligence (Jack Dorsey & Roelof Botha)
