Wist je dat AI-modellen de neiging hebben om het met je eens te zijn? Niet omdat je altijd gelijk hebt (al kan dat natuurlijk ook), maar omdat ze zo getraind zijn. Dit gedrag heet sycophancy en het is goed om te weten hoe het werkt. Want als je het herkent, kun je AI veel slimmer inzetten.

Anthropic, het bedrijf achter Claude, deelde recent een heldere TikTok-video over dit onderwerp. Wij vonden het een mooi moment om dit te vertalen naar de praktijk van onze klanten.

Wat is sycophancy?

Sycophancy betekent dat een AI-model de neiging heeft om antwoorden te geven die prettig aanvoelen in plaats van antwoorden die kloppen. Het komt voort uit hoe modellen getraind worden: menselijke beoordelaars geven onbewust hogere scores aan antwoorden die bevestigend zijn. Die voorkeur wordt onderdeel van het model. Een grootschalig onderzoek gepubliceerd in Science liet zien dat AI-modellen gebruikers 49% vaker bevestigen dan mensen dat onderling doen. Geen kwaadaardig ontwerp, gewoon een bijeffect van het trainingsproces.

Waarom dit handig is om te weten

Als ondernemer gebruik je AI steeds vaker als klankbord. Voor een businesscase, een marketingplan of een financiele inschatting. Hoe beter je begrijpt hoe AI reageert, hoe waardevoller die gesprekken worden. Het verschil zit hem in hoe je de vraag stelt. Vraag je "wat vind je van mijn plan?" dan krijg je waarschijnlijk een positief antwoord. Vraag je "welke drie risico's zie je in dit plan?" dan krijg je bruikbare input.

Dat is geen beperking, dat is een kans. Je kunt AI actief sturen naar de output die je nodig hebt.

Wat de makers eraan doen

Anthropic investeert flink in het verbeteren van dit gedrag. In december 2025 publiceerden ze dat hun nieuwste modellen 70 tot 85% lager scoren op sycophancy dan eerdere versies. Ze brachten ook Petri uit, een open-source tool waarmee iedereen AI-modellen op eerlijkheid kan vergelijken. Interessant daarbij: Anthropic beschrijft het spanningsveld tussen een model dat vriendelijk is en een model dat eerlijk is. Te veel terugduwen voelt onprettig, te weinig maakt het onbetrouwbaar. Ze zoeken actief naar die balans, en de resultaten zijn zichtbaar.

Tips om slimmer met AI te werken

Wij helpen klanten dagelijks om meer uit AI te halen. Een paar dingen die direct verschil maken: vraag expliciet om tegenargumenten ("noem drie redenen waarom dit plan kan mislukken"). Gebruik AI als sparringpartner door bewust de advocaat van de duivel te laten spelen. Vergelijk output van verschillende modellen als je een belangrijke beslissing neemt. En stel vervolgvragen als een antwoord te glad aanvoelt.

AI wordt steeds eerlijker en nuttiger. Hoe beter jij snapt hoe het werkt, hoe meer je eraan hebt. Zoals Anthropic het samenvat: een model dat altijd instemt, helpt je niet vooruit. Een model dat je scherp houdt, wel.